EN PL
ORIGINAL ARTICLE
Znaczenie makrofagów w eozynofilowym i nieeozynofilowym przewlekłym zapaleniu błony śluzowej nosa i zatok
 
Więcej
Ukryj
1
Department of Otolaryngology, Centre of Postgraduate Medical Education, Warsaw, Poland
 
2
Faculty of Medicine, Collegium Medicum, Cardinal Stefan Wyszynski University, Warsaw, Poland
 
 
Data nadesłania: 10-04-2026
 
 
Data ostatniej rewizji: 03-06-2026
 
 
Data akceptacji: 11-06-2026
 
 
Data publikacji: 30-06-2026
 
 
Autor do korespondencji
Katarzyna Czerwaty   

Department of Otolaryngology, Centre of Postgraduate Medical Education, Warsaw, Poland, Polska
 
 
RhinoScope 2026;1(2):18-28
 
SŁOWA KLUCZOWE
DZIEDZINY
STRESZCZENIE
Wprowadzenie i cel: Niniejsze prospektywne badanie immunohistochemiczne ma na celu ocenę ekspresji makrofagów tkankowych w eozynofilowym (ECRS) i nieeozynofilowym przewlekłym zapaleniu błony śluzowej nosa i zatok (NECRS) oraz skorelowanie tych wyników z kliniczną i radiologiczną ciężkością choroby w celu określenia ich znaczenia klinicznego. Materiał i metody: Nasilenie choroby oceniano na podstawie kwestionariuszy objawów (VAS, SNOT-20), endoskopii nosa (skala Lund-Kennedy), tomografii komputerowej (skala Lund-Mackay), statusu alergicznego, wyników badań mikrobiologicznych oraz współistniejącej astmy lub nadwrażliwości na niesteroidowe leki przeciwzapalne. Próbki tkanki błony śluzowej pobrane od 12 osób z grupy kontrolnej, 27 pacjentów z NECRS i 18 pacjentów z ECRS poddano barwieniu na obecność CD-68, markera makrofagów, a komórki makrofagowe z dodatnim wynikiem barwienia zliczono w trzech obszarach o największej koncentracji komórek (pole widzenia o dużym powiększeniu, ×400) przez dwóch obserwatorów (ślepa próba). Wyniki: Analiza immunohistochemiczna wykazała, że makrofagi CD-68-dodatnie występowały głównie w blaszce właściwej błony śluzowej zatok przynosowych we wszystkich grupach. Nie stwierdzono statystycznie istotnych różnic w liczbie makrofagów tkankowych między grupami ECRS, NECRS i kontrolną. W całej grupie CRS ekspresja CD-68 korelowała dodatnio z czasem trwania objawów (r = 0,402; p = 0,006), a podobną zależność stwierdzono w grupie ECRS (r = 0,529; p = 0,029). W grupach ECRS i NECRS zaobserwowano dodatnią korelację między ekspresją makrofagów a kliniczną ciężkością choroby, ocenianą za pomocą kwestionariusza SNOT-20. Ekspresja makrofagów korelowała z eozynofilią tkankową wyłącznie w grupie NECRS. Wnioski: Infiltracja tkankowa makrofagów nie różni się ilościowo między eozynofilowym a nieeozynofilowym przewlekłym zapaleniem błony śluzowej w grupie kontrolnej, co sugeruje, że sama liczebność makrofagów nie pozwala na rozróżnienie tych endotypów zapalnych. Jednak korelacja ekspresji makrofagów z czasem trwania objawów oraz z obciążeniem chorobowym (SNOT-20) w obu fenotypach sugeruje, że makrofagi przyczyniają się funkcjonalnie do przewlekłości i nasilenia choroby. Konieczne są dalsze badania uwzględniające fenotypowanie makrofagów M1/M2 w celu wyjaśnienia ich mechanistycznej roli w przewlekłym zapaleniu nosa i zatok.
REFERENCJE (32)
1.
Hastan D, Fokkens WJ, Bachert C, Newson RB, Bislimovska J, Bockelbrink A, et al. Chronic rhinosinusitis in Europe—an underestimated disease. A GA²LEN study. Allergy. 2011;66(9):1216-1223. doi:10.1111/j.1398-9995.2011.02646.x.
 
2.
Fokkens WJ, Lund VJ, Hopkins C, Hellings PW, Kern R, Reitsma S, et al. European Position Paper on Rhinosinusitis and Nasal Polyps 2020. Rhinology. 2020;58(Suppl S29):1-464. doi:10.4193/Rhin20.600.
 
3.
Khan A, Huynh TMT, Vandeplas G, Joish VN, Mannent LP, Tomassen P, et al. The GALEN rhinosinusitis cohort: chronic rhinosinusitis with nasal polyps affects health-related quality of life. Rhinology. 2019;57(5):343-351. doi:10.4193/Rhin19.158.
 
4.
Lourijsen ES, Fokkens WJ, Reitsma S. Direct and indirect costs of adult patients with chronic rhinosinusitis with nasal polyps. Rhinology. 2020;58(3):213-217. doi:10.4193/Rhin19.468.
 
5.
Kim DK, Park MH, Chang DY, Eun KM, Shin HW, Mo JH, et al. MBP-positive and CD11c-positive cells are associated with different phenotypes of Korean patients with non-asthmatic chronic rhinosinusitis. PLoS One. 2014;9(10):e111352. doi:10.1371/journal.pone.0111352.
 
6.
Piszczatowska K, Czerwaty K, Dżaman K, Jermakow N, Brzost J, Kantor I, et al. Evaluation of CNPase and TGFβ1/Smad signalling pathway molecule expression in sinus epithelial tissues of patients with chronic rhinosinusitis with (CRSwNP) and without nasal polyps (CRSsNP). J Pers Med. 2024;14(9):894. doi:10.3390/jpm14090894.
 
7.
Ha JG, Cho HJ. Unraveling the role of epithelial cells in the development of chronic rhinosinusitis. Int J Mol Sci. 2023;24(18):14229. doi:10.3390/ijms241814229.
 
8.
Banks CA, Schlosser RJ, Wang EW, Casey SE, Mulligan RM, Mulligan JK. Macrophage infiltrate is elevated in CRSwNP sinonasal tissue regardless of atopic status. Otolaryngol Head Neck Surg. 2014;151(2):215-220. doi:10.1177/0194599814528672.
 
9.
Bhavsar P, Hew M, Khorasani N, Torrego A, Barnes PJ, Adcock I, et al. Relative corticosteroid insensitivity of alveolar macrophages in severe asthma compared with non-severe asthma. Thorax. 2008;63(9):784-790. doi:10.1136/thx.2007.090027.
 
10.
Barnes PJ. Corticosteroid resistance in patients with asthma and chronic obstructive pulmonary disease. J Allergy Clin Immunol. 2013;131(3):636-645. doi:10.1016/j.jaci.2012.12.1564.
 
11.
Dutsch-Wicherek M, Tomaszewska R, Lazar A, Strek P, Wicherek Ł, Piekutowski K, et al. The evaluation of metallothionein expression in nasal polyps with respect to immune cell presence and activity. BMC Immunol. 2010;11:10. doi:10.1186/1471-2172-11-10.
 
12.
Ikeda K, Shiozawa A, Ono N, Kusunoki T, Hirotsu M, Homma H, et al. Subclassification of chronic rhinosinusitis with nasal polyp based on eosinophil and neutrophil. Laryngoscope. 2013;123(11):E1-E9. doi:10.1002/lary.24154.
 
13.
Ono N, Kusunoki T, Ikeda K. Relationships between IL-17A and macrophages or MUC5AC in eosinophilic chronic rhinosinusitis and proposed pathological significance. Allergy Rhinol (Providence). 2012;3(2):e50-e54. doi:10.2500/ar.2012.3.0030.
 
14.
Seif F, Ghalehbaghi B, Aazami H, Mohebbi A, Ahmadi A, Falak R, et al. Frequency of CD4+ and CD8+ T cells in Iranian chronic rhinosinusitis patients. Allergy Asthma Clin Immunol. 2018;14:47. doi:10.1186/s13223-018-0270-9.
 
15.
Cao PP, Li HB, Wang BF, Wang SB, You XJ, Cui YH, et al. Distinct immunopathologic characteristics of various types of chronic rhinosinusitis in adult Chinese. J Allergy Clin Immunol. 2009;124(3):478-484.e1-e2. doi:10.1016/j.jaci.2009.05.017.
 
16.
Sugimoto N, Nakayama T, Kasai Y, Asaka D, Mitsuyoshi R, Tsurumoto T, et al. The role of ADAM-like decysin 1 in non-eosinophilic chronic rhinosinusitis with nasal polyps. Acta Otolaryngol. 2018;138(9):830-836. doi:10.1080/00016489.2018.1481296.
 
17.
Ryu G, Bae JS, Kim JH, Kim EH, Lyu L, Chung YJ, et al. Role of IL-17A in chronic rhinosinusitis with nasal polyp. Allergy Asthma Immunol Res. 2020;12(3):507-522. doi:10.4168/aair.2020.12.3.507.
 
18.
Van Zele T, Claeys S, Gevaert P, Van Maele G, Holtappels G, Van Cauwenberge P, et al. Differentiation of chronic sinus diseases by measurement of inflammatory mediators. Allergy. 2006;61(11):1280-1289. doi:10.1111/j.1398-9995.2006.01225.x.
 
19.
Polzehl D, Moeller P, Riechelmann H, Perner S. Distinct features of chronic rhinosinusitis with and without nasal polyps. Allergy. 2006;61(11):1275-1279. doi:10.1111/j.1398-9995.2006.01132.x.
 
20.
Luo B, Liu F, Du J, Liu Y, Liu S, Zhang N, et al. Immunopathology features of chronic rhinosinusitis in high-altitude dwelling Tibetans. Allergy Rhinol (Providence). 2013;4(2):e69-e76. doi:10.2500/ar.2013.4.0055.
 
21.
Claeys S, De Belder T, Holtappels G, Gevaert P, Verhasselt B, Van Cauwenberge P, et al. Macrophage mannose receptor in chronic sinus disease. Allergy. 2004;59(6):606-612. doi:10.1111/j.1398-9995.2004.00471.x.
 
22.
Krysko O, Holtappels G, Zhang N, Kubica M, Deswarte K, Derycke L, et al. Alternatively activated macrophages and impaired phagocytosis of S. aureus in chronic rhinosinusitis. Allergy. 2011;66(3):396-403. doi:10.1111/j.1398-9995.2010.02498.x.
 
23.
Bao X, Liu B, Jiang Y, Feng T, Cao W, Shi J, et al. Loss of SENP3 mediated the formation of nasal polyps in nasal mucosal inflammation by increasing alternative activated macrophage. Immun Inflamm Dis. 2023;11(2):e781. doi:10.1002/iid3.781.
 
24.
Meng J, Zhou P, Liu Y, Liu F, Yi X, Liu S, et al. The development of nasal polyp disease involves early nasal mucosal inflammation and remodelling. PLoS One. 2013;8(12):e82373. doi:10.1371/journal.pone.0082373.
 
25.
Wang ZC, Yao Y, Wang N, Liu JX, Ma J, Chen CL, et al. Deficiency in interleukin-10 production by M2 macrophages in eosinophilic chronic rhinosinusitis with nasal polyps. Int Forum Allergy Rhinol. 2018;8(11):1323-1333. doi:10.1002/alr.22218.
 
26.
Xie Y, Li M, Chen K, Zhu H, Tang M, Zhou C, et al. Necroptosis underlies neutrophilic inflammation associated with chronic rhinosinusitis with nasal polyps (CRSwNP). J Inflamm Res. 2021;14:3969-3983. doi:10.2147/JIR.S322875.
 
27.
Takabayashi T, Kato A, Peters AT, Hulse KE, Suh LA, Carter R, et al. Increased expression of factor XIII-A in patients with chronic rhinosinusitis with nasal polyps. J Allergy Clin Immunol. 2013;132(3):584-592.e4. doi:10.1016/j.jaci.2013.02.003.
 
28.
Yao Y, Wang ZC, Liu JX, Ma J, Chen CL, Deng YK, et al. Increased expression of TIPE2 in alternatively activated macrophages is associated with eosinophilic inflammation and disease severity in chronic rhinosinusitis with nasal polyps. Int Forum Allergy Rhinol. 2017;7(10):963-972. doi:10.1002/alr.21984.
 
29.
Girodet PO, Nguyen D, Mancini JD, Hundal M, Zhou X, Israel E, et al. Alternative macrophage activation is increased in asthma. Am J Respir Cell Mol Biol. 2016;55(4):467-475. doi:10.1165/rcmb.2015-0295OC.
 
30.
Peterson S, Poposki JA, Nagarkar DR, Chustz RT, Peters AT, Suh LA, et al. Increased expression of CC chemokine ligand 18 in patients with chronic rhinosinusitis with nasal polyps. J Allergy Clin Immunol. 2012;129(1):119-127.e1-e9. doi:10.1016/j.jaci.2011.08.021.
 
31.
Kamani T, Yılmaz T, Sürücü S, Bajin MD, Günaydın R, Kuşcu O. Histopathological changes in nasal mucosa with nasal septum deviation. Eur Arch Otorhinolaryngol. 2014;271(11):2969-2974. doi:10.1007/s00405-014-2990-x.
 
32.
Xiong G, Xie X, Wang Q, Zhang Y, Ge Y, Lin W, et al. Immune cell infiltration and related core genes expression characteristics in eosinophilic and non-eosinophilic chronic rhinosinusitis with nasal polyps. Exp Ther Med. 2020;20(6):180. doi:10.3892/etm.2020.9310.
 
ISSN:3072-5992
Journals System - logo
Scroll to top