EN PL
REVIEW ARTICLE
Postępy diagnostyki i terapii bólów głowy i twarzy o podłożu rynologicznym – przegląd narracyjny
 
Więcej
Ukryj
1
Katedra Medycyny Rodzinnej i Chorób Zakaźnych, Uniwersytet Warmińsko-Mazursk, Polska
 
 
Data nadesłania: 21-04-2026
 
 
Data ostatniej rewizji: 13-06-2026
 
 
Data akceptacji: 21-06-2026
 
 
Data publikacji: 28-06-2026
 
 
Autor do korespondencji
Marcin Straburzyński   

Katedra Medycyny Rodzinnej i Chorób Zakaźnych, Uniwersytet Warmińsko-Mazursk, al. Warszawska 30, 10-082, Olsztyn, Polska
 
 
RhinoScope 2026;1(2):12-17
 
SŁOWA KLUCZOWE
DZIEDZINY
STRESZCZENIE
Niniejszy przegląd narracyjny porusza problem diagnostyki i terapii bólów głowy oraz twarzy o podłożu rynologicznym. Przeważająca większość przypadków błędnie diagnozowanych jako „zatokowy ból głowy” w rzeczywistości spełnia kryteria rozpoznania migreny lub innych zespołów nierynogennego bólu twarzy, takim jak idiopatyczny ból środkowego piętra twarzy (IMFP). Nakładanie się fenotypów migreny i zapalenia zatok wynika z aktywacji odruchu trójdzielno-autonomicznego oraz wydzielania neuropeptydów, co pro-wadzi do powstawania nosowych czaszkowych objawów autonomicznych. Nowe dowody naukowe wska-zują na wartość niektórych objawów w różnicowaniu rynogennych i nierynogennych bólów głowy/twarzy: Na zapalenie zatok wskazuje obecność przebarwionej wydzieliny z nosa, nasilone zmiany zapalne w bada-niu endoskopowym jam nosa oraz tomografii komputerowej zatok przynosowych oraz długotrwały prze-bieg objawów. Z kolei pierwotne bóle głowy i twarzy sugeruje napadowy przebieg (do 72 godzin) i wystę-powanie objawów wegetatywnych (nadwrażliwość na światło, dźwięki i zapachy, nudności). Należy pa-miętać, że operacje chirurgiczne w przypadkach neurogennych bólów głowy i twarzy są nieuzasadnione. Wstępne narzędzia, takie jak kwestionariusz Sinus Headache Screener (SHS), oraz proponowane modyfika-cje kryteriów ICHD i ICOP umożliwiają poprawę diagnostyki różnicowej.
REFERENCJE (15)
1.
Eross E, Dodick D, Eross M. The Sinus, Allergy and Migraine Study (SAMS). Headache. 2007;47(2):213–224. doi:10.1111/j.1526-4610.2006.00688.x.
 
2.
Straburzyński M, Gryglas-Dworak A, Nowaczewska M, Brożek-Mądry E, Martelletti P. Etiology of ‘Sinus Headache’—Moving the Focus from Rhinology to Neurology. A Systematic Review. Brain Sci. 2021;11(1):79. doi:10.3390/brainsci11010079.
 
3.
Cady RK, Dodick DW, Levine HL, Schreiber CP, Eross EJ, Setzen M, et al. Sinus headache: a neurology, otolaryngology, allergy, and primary care consensus on diagnosis and treatment. Mayo Clin Proc. 2005;80(7):908–916. doi:10.4065/80.7.908.
 
4.
Fokkens WJ, Lund VJ, Hopkins C, Hellings PW, Kern R, Reitsma S, et al. European Position Paper on Rhinosinusitis and Nasal Polyps 2020. Rhinology. 2020;58(Suppl S29):1–464. doi:10.4193/Rhin20.600.
 
5.
Al-Hashel JY, Ahmed SF, Alroughani R, Goadsby PJ. Migraine misdiagnosis as a sinusitis, a delay that can last for many years. J Headache Pain. 2013;14:97. doi:10.1186/1129-2377-14-97.
 
6.
Headache Classification Committee of the International Headache Society (IHS). The International Classification of Headache Disorders, 3rd edition. Cephalalgia. 2018;38(1):1–211. doi:10.1177/0333102417738202.
 
7.
Karsan N, Nagaraj K, Goadsby PJ. Cranial autonomic symptoms: prevalence, phenotype and laterality in migraine and two potentially new symptoms. J Headache Pain. 2022;23(1):18. doi:10.1186/s10194-022-01389-w.
 
8.
Straburzyński M, Waliszewska-Prosół M, Nowaczewska M, Czapinska-Ciepiela EK, Gryglas-Dworak A, Budrewicz S. Prevalence of cranial autonomic symptoms in frequent episodic tension-type headache: a post hoc analysis of the cross-sectional Migraine in Poland study. Dent Med Probl. 2024;61(4):489–493. doi:10.17219/dmp/175611.
 
9.
Bellamy JL, Cady RK, Durham PL. Salivary levels of CGRP and VIP in rhinosinusitis and migraine patients. Headache. 2006;46(1):24–33. doi:10.1111/j.1526-4610.2006.00294.x.
 
10.
Straburzynski M, Nowaczewska M, Czapinska-Ciepiela EK, Gryglas-Dworak A, Budrewicz S, Waliszewska-Prosół M. Sinonasal symptoms in migraine without aura: results from the cross-sectional ‘Migraine in Poland’ study. Front Neurol. 2023;14:1321261. doi:10.3389/fneur.2023.1321261.
 
11.
Coles T, Mkumba LS, Wright L, Godley FA, Collins TA, Jang DW. Development of the Sinus Headache Screener to identify patients with non-rhinogenic facial pain compared with chronic rhinosinusitis in rhinology clinics. J Patient Rep Outcomes. 2025;9(1):130. doi:10.1186/s41687-025-00956-4.
 
12.
Straburzyński M, Agius AM, Hopkins C, Luong AU, De Corso E, May A, et al. Proposed changes to current definitions of ICHD-3 regarding headache and facial pain attributed to the disorder of the nose or paranasal sinuses. Cephalalgia. 2026;46(4):3331024261439265. doi:10.1177/03331024261439265.
 
13.
Orlandi RR, Kingdom TT, Hwang PH, Smith TL, Alt JA, Baroody FM, et al. International Consensus Statement on Allergy and Rhinology: Rhinosinusitis. Int Forum Allergy Rhinol. 2016;6(Suppl 1):S22–S209. doi:10.1002/alr.21695.
 
14.
Jones NS. Midfacial segment pain: implications for rhinitis and sinusitis. Curr Allergy Asthma Rep. 2004;4(3):187–192. doi:10.1007/s11882-004-0025-1.
 
15.
Straburzyński M, Bahn S, May A. Phenotype of midfacial pain in 12 new cases - A multidisciplinary idiopathic facial pain syndrome. Headache. 2026;66(1):230–238. doi:10.1111/head.15072.
 
ISSN:3072-5992
Journals System - logo
Scroll to top